*پاسخگویی به سوالات فقط از طریق ایمیل سایت ظرف 48 ساعت از ارسال سوال انجام می شود
*جهت تسهیل در دسترسی به محتوای سایت می توانید از منوی موضوعی زیر استفاده کنید
موضوعات
 

عمومی ( 102 )
صفرا ( 8 )
دم ( 6 )
بلغم ( 11 )
سودا ( 13 )
آب ( 20 )
آداب تغذیه ( 41 )
اخلاق پزشكی ( 19 )
اطفال و کودکان ( 36 )
بیماریهای اعصاب و روان ( 45 )
بیماری های پوست و مو، تناسب اندام، زیبایی ( 44 )
بیماریهای تنفسی، ریه ( 15 )
بیماریهای چشم ( 10 )
بیماریهای داخلی، گوش، حلق، بینی و... ( 16 )
بیماریهای دهان و دندان ( 7 )
بیماریهای زنان، نازائی، حاملگی ( 48 )
بیماریهای عفونی ( 26 )
بیماریهای غدد ، متابولیسم و ... ( 28 )
بیماریهای قلبی، خون ( 35 )
بیماریهای کلیوی، مجاری ادرار و تناسلی ( 44 )
بیماریهای گوارشی ( 48 )
بیماریهای گوناگون، سوالات متفرقه ( 43 )
بیماریهای مفاصل، استخوان ( 25 )
چای سنتی ایرانیان ( 11 )
حکمای قدیم ( 22 )
حکمای جدید ( 37 )
داروهای گیاهی ( 42 )
درمان های سنتی ( 54 )
روغن ( 7 )
زناشویی و جنسی ( 70 )
ظروف ( 7 )
عسل ( 11 )
عوامل محیطی ( 25 )
غذاهای سالم ( 38 )
فراورده های گیاهی ( 23 )
لباس و پوشش ها ( 9 )
مبانی طب سنتی ( 61 )
مزاج شناسی ( 61 )
مواد غذایی سالم ( 70 )
مواد غذایی ناسالم ( 72 )
مزاج محل سکونت ( 3 )
نان ( 2 )
نمک ( 5 )
محصولات ( 49 )

پرسش و پاسخ

اخلاق پزشكی و انعكاس آن در ادب پارسی
مطالب مرتبط: اخلاق پزشكی ,


دکتر حسن اکبری بیرق*

دکتر عزیز جوانپور هروی


چكیده

بخشی از فلسفه كه دربارة اشیای مورد اختیار و قدرت انسان سخن می¬گوید، به نام «فلسفة عملی» یا «حكمت عملی» نامگذاری شده است. حكمت عملی، دانشی است كه دربارة افعال اختیاری انسان و حسن و قبح آنها بحث می¬كند. این شاخه از حكمت به سه شعبه اصلی تقسیم می¬شود:

1- اخلاق                  2- تدبیر منزل             3- سیاست

آنچه در این مقاله مجال سخن یافته ¬است، اخلاق و زیرمجموعه¬ای از آن، اخلاق پزشكی و انعكاس آن در ادب پارسی است؛ چراكه اخلاق یكی از زمینه‌های اصلی فرهنگ زبان فارسی است و بسیاری از این متون منعكس كنندة علم و فلسفة آن می¬باشند. این متون نه تنها سرشار از پندها و اندرزهای اخلاقی است كه بخشی از آن، دربرگیرندة اخلاق پزشكی است.

 

كلید واژه¬ها: اخلاق، اخلاق پزشكی، ادبیات فارسی

جستارگشایی

اخلاق، لفظی است عربی و جمع واژة خُلُق و خُلق، در لغت عبارت است از: خوی و سرشت؛ در قرآن نیز وقتی از رفتار و خصلت نیکوی پیامبر(ص) سخن به میان می آید از این واژه استفاده می شود:«انک لَعَلی خُلُق عظیم»(4/68)؛ اما «اخلاق»، در اصطلاح، شاخه ای از علوم انسانی است که در آن از ارزش خوی ها و رفتارهای آدمی بحث می شود. این علم در مسیر تکامل تدریجی و تاریخی خود نظامهایی را به وجود آورده است که مشتمل بر ارزش ها و در برگیرنده دستورهایی برای اتصاف به خوی های نیک و اعمال پسندیده و دوری گزیدن از کردارهای ناپسند است؛ مجموعه¬ای از قواعد و اصول که آدمیان را در کلیهء شوون زندگی به کار می¬آید. قلمرو اخلاق از دو جنبه بسیار وسیع و فراگیر است:

1- در زندگی هر فردی بر تمام جوانب زندگی او نفوذ دارد. به این معنا که در مورد هر کاری می-توانیم بپرسیم «آیا این کار از لحاظ اخلاقی خوب است یا نه؟»

2- به همة افراد مربوط می¬شود و مخصوص افراد خاصی نیست؛ یعنی هیچ انسانی نیست که برای او اصلاً مسألة خوب و بد بودن کارها مطرح نباشد.

بنابراین اخلاق یعنی تعیین ارزش همة فعالیت¬های زندگی؛ چراكه در هر یک از افعال ما یک جنبة اخلاقی وجود دارد. یعنی می¬توانیم خوب یا بد بودن آن کار را در نظر بگیریم، پس به تعبیر علمی¬تر، تمامی اعمالی که ما انجام می¬دهیم، پیرامون مفاهیم «خیر» و «ارزش» مطرح می¬شوند. به گفتة افلاطون «خیر» برای فهم آدمی و هدایت رفتار او همانقدر ضروری است که آفتاب برای رشد و حیات. هر کاری که با انسان¬ها انجام می¬دهیم از کوچک و بزرگ برای محقق کردن خیر و ارزش است. از نظر او تنها راه كامیابی و نیكبختی جامعه، اخلاقمند كردن انسان¬هاست. (1)


 



بحث

ارزش هر انسان، به اتصاف و آراستگی او به سجایا و اخلاق حسنه بستگی دارد. هدف از بعثت پیامبران الهی نیز تکامل اخلاقی بشری بوده¬ است. حاکمیت اخلاق کریمه در جوامع انسانی نیز نشانة تعالی و تمدن واقعی آن جامعه تلقی می‌شود و در این میان پیشرفت¬های علمی بشر، زمانی برای نوع بشر مفید و ثمربخش است که از پشتوانة اخلاقی برخوردار باشد. علم و تخصص، بدون بهره‌مندی از اخلاقیات پاسخگوی نیازهای فطری بشر نبوده و گاهی نقض غرض است، زیرا هر نوع پیشرفت باید دارای جهت و هدف باشد و این اخلاق است که به پیشرفت علمی جهت و هدف می‌بخشد. پیشرفت علمی عاری از مکارم و سجایای اخلاقی، در حقیقت حرکت در تاریکی است.

 

در این مقاله، جان کلام، «اخلاق پزشكی» و اشاره به توصیه‌های خاص آن در متون ادب فارسی است.

«اخلاق پزشکی» دانشی میان¬رشته¬ای است که موضوع آن مسائل و مباحث اخلاقی در حوزة علوم پزشکی است و در شاخه¬های مختلف علوم پزشکی به عنوان حرفه، پژوهش¬های پزشکی و سیاستگذاری نظام سلامت مطرح هستند.

محتوای این مباحث از رشته¬های گوناگون دانش و معرفت بشری به اخلاق پزشکی وارد شده و در  شکل¬گیری این حوزه از دانش دخیل بوده¬اند. در این میان، فلسفة اخلاق، حقوق، الهیات، فقه، ادبیات،       جامعه¬شناسی، روان¬شناسی، اقتصاد و تاریخ، تأثیر و نقش بیشتری داشته¬اند.

برخی مسائل و پرسش¬ها در حوزة اخلاق پزشکی، سابقه¬ای دیرینه دارند و در متون کهن پزشکی نیز مورد توجه و بحث قرار گرفته¬اند؛ مانند سقط جنین و رابطة پزشک و بیمار. برخی دیگر به دنبال پزشکی مدرن پدید آمده¬اند و از توانایی¬ها و امکانات بی¬سابقه¬ای که دانش و فناوری پزشکی نوین پیش روی بشر قرار داده ناشی می¬شوند؛ مانند پیوند اعضا و استفاده از سلول¬های بنیادی در معالجه و درمان.

این قلمرو بسیار گسترده است؛ برای مثال می¬توان به مسائل اخلاقی در رابطة بیمار و پزشک، اخلاق در پژوهش¬های پزشکی، وظایف و مسؤولیت¬های پزشک، حقوق و نقش بیمار در تصمیم¬گیری-های پزشکی، مباحث حقوقی و اخلاقی در پیوند اعضا، عدالت در توزیع منابع، رضایت آگاهانه، اتانازی، سلامت و بیماری، مفهوم شخص، شأن و کرامت انسانی، شأن اخلاقی، مسائل اخلاقی در باروری و ناباروری، کمیته¬های اخلاق در پژوهش، مرگ مغزی و شاخصه¬های آن، شبیه¬سازی انسان، اهلیت و راه¬های تعیین آن، رهیافت مبتنی بر اصول، رهیافت مبتنی بر موارد الگو، رهیافت مبتنی بر نتایج، رهیافت مبتنی بر روایت، رهیافت مبتنی بر مراقبت، پژوهش روی حیوانات، رهیافت وظیفه¬گرا، اخلاق در سیاستگذاری و تخصیص منابع محدود، اشاره کرد. (ارجاع؟)

به طور کلی، در عرصة پزشکی حرکت طب بر محور اخلاق بوده و پایه‌های آن بر مبانی اخلاق استوار است. کوشش برای نجات جان انسان¬ها و اعادة حیات و سلامت به آنان و درمان بیماری¬ها و تشفی و تسکین آلام دردمندان و تلاش برای بقای نسل و سالم¬سازی محیط انسانی، خود از ارزش-های اخلاقی است.

جلوه¬‌گاه این کرامت اخلاقی در دنیای پزشکی در مرحلة حساس و سرنوشت‌ساز برخورد پزشک با بیمار است. هرقدر این برخورد انسانی، اخلاقی، عاطفی و احترام¬آمیز باشد، حصول آرمان¬های مقدس پزشکی و امنیت روانی و جسمی بیمار و رضایت خاطر او و اطرافیانش قطعی‌تر خواهد بود.

ممکن است پزشک از دیدگاه علمی و فنی به وظیفة خود عمل و حتی بیمار را معالجه کند؛ لیکن عدم مراعات جنبه‌های اخلاقی و انسانی در برخورد با بیمار، او را از هدف عالی پزشکی دور می¬کند و کوچکترین غفلت، مسامحه و لغزش از موازین اخلاقی و وجدانی و بی¬احترامی نسبت به بیمار و اطرافیانش موجب عدم امنیت خاطر، تکدر و آشفتگی روحی بیمار و سلب اعتماد او از پزشک معالج می¬¬گردد.

به نظر می‌رسد این مهم¬، یعنی نحوة برخورد پزشکان با بیماران، باید سرلوحة خدمات پزشکی قرار گیرد تا از رهگذر این اصول به اهداف متعالی پزشکی - که نجات جان و مداوا و حفظ حیات و سلامت آنان و ایجاد امنیت جسمی و روانی افراد جامعه و جلب رضایت مردم و لازمة رضایت خالق است -  محقق گردد.

 

اخلاق در متون فارسی

اخلاق، یکی از زمینه¬های اصلی فرهنگ فارسی زبان ایران است. از محتوای متون اخلاقی چنین برمی¬آید که در این متون با سنتی اخلاقی روبه¬روییم و برای فهم آن ¬باید کل مجموعة آن را در نظر گرفت و از هیچ متنی فروگذار نکرد. برای بررسی درست این سنت، بازشناسی اجزای آن لازم است و هر یک از این متون نیز منعکس¬کنندة تعدادی از همین اجزاست.

از اواخر قرن پنجم ه ق./ یازدهم م.، تدوین سلسلة درخشانی از رسائل اخلاقی سنتی آغاز می-شود که همگی ریشه در مسائل اخلاقی مطروحه در اندرزنامه¬ها دارند. در این رسائل نقش ادبی رفته-رفته گسترش ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌می‌یابد و در آثار سعدی به اوج می¬رسد. اخلاق نظام¬وار یا فلسفی که از طبقه¬بندی فلاسفه نشأت می¬گیرد، از اواخر قرن ششم ه ق./ دوازدهم م. به منصة ظهور می¬رسد. این نوع اخلاق علی¬رغم پیوستگی با اخلاق سنتی، ویژگی خود را در تنظیم کلی مطالب در اطراف سه موضوع اخلاقی بازیافته است: فرد، خانواده، پادشاه و کشورش. یکی از عوامل مهم در تازگی و اصالت فرهنگ ایرانی که اخلاق و درنهایت نحوة زندگی در آن توجه ما را به خود جلب می¬کند، پیوستگی آن به گذشته و واکنش نسبت به آن است. می¬دانیم که اندرزنامه¬ها از قدیم‌ترین صورت¬های آثار اخلاقی است. کتاب ششم دینکرت، یکی از کتب بیست و یک¬گانة اوستای ساسانی با ترجمة پهلوی و متون هفده¬گانة خردنامه نیز از ادبیات اندرزآمیز زبان پهلوی بهره¬ برده¬اند. در اینجا بی¬فایده نیست اگر به برخی از ویژگی¬های اخلاقی موجود در متون فارسی در دورة مورد بحث اشاره شود. این اخلاق مبتنی بر اندرز است و اندرز اصولاً به انسان بالغ و بخصوص به شخص اول جامعه یعنی پادشاه خطاب شده است. اندرز، شکل ابتدایی بیان متقاعدکنندة اخلاقی است زیرا انسان را به اندیشیدن و بویژه به نتیجة اعمال فرا می¬خواند. فرض اندرز بر آن است که زندگی اخلاقی به قوای نفس، ساختار تازه می¬بخشد. به¬علاوه باید درنظرداشت که اخلاق مبتنی بر اندرز در پی تنظیم رفتارهای درست اجتماعی نیز هست و این خود یکی از معانی لفظ «ادب» است. تنظیم رفتار یعنی سرکوب آنچه مورد قبول نیست یا آنچه جامعه نادرست پنداشته¬ است. مثلاً گفته می¬شود که: «آنچه نباید، نشاید»، در اینجا آنچه اهمیت دارد خوب جلوه کردن است یعنی آنچه قرار گرفتن در جامعه را ممکن می¬سازد. اندرز، همچون «ادب» به داوری خوب جامعه نظر دارد.

به عبارت دیگر هدف، بیداری اندیشه است؛ نخستین عمل اخلاقی، ارادة اندیشیدن است و نخستین خطا، کمبود این اراده و در نتیجه بی¬توجهی است. مسائل اخلاقی در اندرزها نظر به عمل دارد و پیش¬گیرنده است. این اخلاق به معنی کاربرد احکام باتوجه به موقعیت¬های مختلف و یا سنجش موارد پس از واقع شدن آنها نیست؛ بلکه در بُعد کلی، آن را از هر تصمیم اخلاقی فردی مستقل می-سازد. محتوای آن مورد قبول همگان است و بیانش به قدمت فرهنگ. برای مثال این اندرز: «هر انسانی را برتر از خودت بدان». تازگی بالقوه این عبارت در آن ¬است که در موقعیتی که عمل کردن به این¬ اندرز ضرور است، محتوای آن ناگهان در ذهن از نو شکفته می¬شود و این همان «بازآفرینی» است.

از نظر اخلاق استفادة نابجا از سخن محکوم است. آثار اخلاقی به نیروی سخن کاملاً واقف بوده-اند و همچون سنت¬های یهودی و یونانی، کمال انسانی را با کمال سخنوری محک زده¬اند. در نظر آنان اخلاق همواره به حیطة عقل تعلق داشته¬ است؛ لذا عقل، هنگامی که با عمل مربوط است، فضیلتی اخلاقی محسوب می¬شود.

 

اهمیت علم پزشكی در متون ادب فارسی

در ادب فارسی نام بزرگان در حیطة علوم همراه واژة «حكیم» به چشم می‌خورد. در قدیم «حكیم» به كسی گفته می¬شد كه بر تمام علوم زمان خود از جمله ریاضی، فلسفه، ادبیات، نجوم و البته طب تسلط داشته باشد و مطابق تعریف جالینوس از طبیب:

«طبیب كسی است كه در او همة فضائل كامل باشد و فضائل علمی او بالنسبت كه احاطه به ریاضیات و طبیعیات و الهیات و طب داشته، آراسته به اعمال صالح و محاسن اخلاقی باشد.» (6)

همچنین در لغتنامة دهخدا واژة «حكیم» چنین معنی شده است: دانا (غیاث)، فرزانه (مفاتیح العلوم) (فرهنگ اسدی)، فرزان، خردپژوه، دانندة خردمند، دانشمند.

مطابق با تعاریف ارائه شده و آنچه به طور مستند در دسترس است نام اغلب شعرا و نویسندگان در گسترة پهناور زبان و ادبیات فارسی با لقب حكیم قرین است؛ چراکه «شاعران و نویسندگان پیوسته به موضوع طب اهمیت داده و در متون ادب فارسی از دو جنبة روانی و جسمانی با زبان قلم و با كمال دقت به علم پزشكی پرداخته¬اند.» (7)

تقدس علم پزشكی در متون ادب فارسی

در رابطه با جایگاه ارزشمند دانش پزشكی همین بس كه پیامبر (ص) فرمودند: «العلم علمان علم الادیان و علم الابدان.» (8) فرهیختگان و حكما در عرصة طب، دانش پزشكی را با مفاهیم عمیق و سرشار آداب اسلامی در آمیخته و در بیان مضامین آن، قداست خاصی به این حرفه بخشیده¬اند. (7)

قداست، این حرفة مقدس را همراه با معرفت دینی تقدیس كرده تا طبابت و عبادت توأمان گردد. همچنین پزشك در جامعة اسلامی جایگاه رفیع و با ارزشی دارد و در گفتار بزرگان دین، این حرفه و صاحبان آن ستوده شده¬اند.

در این باب، حكیم نظامی گنجوی كه خود به دانش پزشكی آگاهی دارد در سفارش به پسرش می‌گوید:

پیغمبــر گفـت علــم علمــان     علم الادیـان و علـم الابــدان

در ناف دو علم بوی طیب است وان هر دو فقیه یا طبیب است

می¬بـاش طبیـب عیـسوی هـش                 امــا نـــه طبیب آدمـی كـش

مـی¬بـاش فقیــه طاعت انــدوز          امـا نـه فقیــه حیـلت آمــوز

گوهــر دو شـوی بلنــد گـردی             پیـش همـه ارجمنـد گــردی (9)

امام صادق(ع) فرموده¬اند: «مردم در كارهای دنیا و آخرت به سه كس نیازمندند كه اگر فاقد آنها شدند در زندگی خود مردمی بی¬تدبیر خواهند بود:

1-       فقهیی دانشمند و پرهیزكار (فقیه عالم ورع)

2-       امیر یا فرمانروایی كه به فرمانش گردن نهند (امیر خیر مطاع)

3-       پزشكی بصیر و مورد اعتماد (طبیب بصیروثقه)» (10)

نگاه مقدس به این شاخه از علم در چند مورد خاص قابل بررسی است:

1-       ارزش اخروی دانش پزشكی

2-       ارتباط پزشكان با خداوند و تأثیر آن در تشخیص و علاج بیماران

3-       توكل به خداوند (توسط پزشك، بیمار و همراهان او) 

4-       داشتن تأیید الهی

5-       داشتن اعتقاد نیکو   

6-       توكل بر خدا

این نكات همگی به عنوان زیربنای فكری نویسندگان فارسی¬زبان، در زمینة پزشكی و اخلاق پزشكی        مدّ نظر بوده و در آثارشان مشهود است كه به برخی از آنها اشاره می¬کنیم:

-         در باب ارزش اخروی دانش پزشكی آمده است:

«پوشیده نماند كه علم طب نزد همة خردمندان در تمامی دین¬ها ستوده است و بهترین پزشكان آن است كه معالجة بیماران را به جهت توشة آخرت انجام دهد كه به ملازمت این سیرت نصیب دنیا هرچه كامل¬تر بیابد و رستگاری عقبی مدخّر گردد.» (11)

-         دربارة توكل به خدا برای پزشكان آمده است:

«این همه سببها است كه از بیرون او را از حال به حال می‌گرداند و یار می‌شود با سبب¬های تباه-كننده كه از اندرون اوست و تن او را فراز هم آورده¬اند از آن چنانكه یاد كرده آمد، لاجرم كوشیدن صورت را اندر نگاه داشتن این پیوند اثری نیست پس به ضرورت چیزی بایست كه این صورت را یاری دهد از بیرون تا قوت او تمام¬تر باشد و آن علم طب است كه ایزد تعالی ارزانی داشته است و هرگاه كه ایزد تعالی تقدیر كرده باشد كه تنی را این اتفاق نیفتد كه صورت با تدبیر طبی یار شود، این پیوند میان مایهای آن به تقدیر ایزد دیرتر بماند و چنانكه بماند این تن نیك حال¬تر باشد و تن درست¬تر و اگر بیمار شود از بیماری آسان¬تر و زودتر بیرون آید.» (12)

-         در باب داشتن تأیید الهی آمده است:

«پزشك باید دوستدار حق باشد تا خداوند او را در معالجة انواع امراض صعب¬العلاج راهنمایی كند. پزشك باید اعتقاد داشته باشد كه خداوند قادر است او را در تشخیص بیماری بسیار كمك كند.

طبیب تا مؤید نبود به تأیید الهی جیدالحدس (تشخیص نیكو) نبود و هركه جیدالحدس نبود به معرفت علت (بیماری) نرسد... تا تأیید الهی به استصواب او همراه نبود فكرت مصیب (درست) نتواند بود» (13)

 ادامه در پست بعدی

نوشته : درمان آنلاین در 1390/11/19 نظرات ( ) - لینک مطلب


جست و جو در سایت طب لاین
 

 

آرشیو
موضوعات
 

عمومی ( 102 )
صفرا ( 8 )
دم ( 6 )
بلغم ( 11 )
سودا ( 13 )
آب ( 20 )
آداب تغذیه ( 41 )
اخلاق پزشكی ( 19 )
اطفال و کودکان ( 36 )
بیماریهای اعصاب و روان ( 45 )
بیماری های پوست و مو، تناسب اندام، زیبایی ( 44 )
بیماریهای تنفسی، ریه ( 15 )
بیماریهای چشم ( 10 )
بیماریهای داخلی، گوش، حلق، بینی و... ( 16 )
بیماریهای دهان و دندان ( 7 )
بیماریهای زنان، نازائی، حاملگی ( 48 )
بیماریهای عفونی ( 26 )
بیماریهای غدد ، متابولیسم و ... ( 28 )
بیماریهای قلبی، خون ( 35 )
بیماریهای کلیوی، مجاری ادرار و تناسلی ( 44 )
بیماریهای گوارشی ( 48 )
بیماریهای گوناگون، سوالات متفرقه ( 43 )
بیماریهای مفاصل، استخوان ( 25 )
چای سنتی ایرانیان ( 11 )
حکمای قدیم ( 22 )
حکمای جدید ( 37 )
داروهای گیاهی ( 42 )
درمان های سنتی ( 54 )
روغن ( 7 )
زناشویی و جنسی ( 70 )
ظروف ( 7 )
عسل ( 11 )
عوامل محیطی ( 25 )
غذاهای سالم ( 38 )
فراورده های گیاهی ( 23 )
لباس و پوشش ها ( 9 )
مبانی طب سنتی ( 61 )
مزاج شناسی ( 61 )
مواد غذایی سالم ( 70 )
مواد غذایی ناسالم ( 72 )
مزاج محل سکونت ( 3 )
نان ( 2 )
نمک ( 5 )
محصولات ( 49 )

آخرین مطالب ارسالی
 

10بیماری نادر و عجیب در دنیا
پرتقال تامسون بر DNA بدن تاثیر داشته و ساختار آن را تغییر می‌دهد
تتراسایکلین به قدرت باروری مردان زیان می رساند و موجب بدتر شدن کار کلیه ها می شود.
سن ابتلا به دیابت در ایران 15سال پایین‌تر از میانگین جهانی است
مواد طبیعی، ناراحتی های استخوانی، مفاصل، اعصاب، یبوست
به خاك سپردن مو و ناخن
ترفند چای!
سرطان زایی چیپس سیب زمینی تأیید شد
درمان دیابت
ضد عفونی آب با لیموترش؟
درمان
تاثیر خوردن آجیل بر چاقی یا لاغری
شروعی بهاری برای نظام طب سنتی
اینترنت مغزمان را نابود می‌كند!
اعتدال مزاج بین اعضاى بدن‏
اتفاق عجیب برای یك نوجوان پس از پیوند عضو
ورم های بدن خبر از بیماریهای كبد می دهد
70 درصد بیماران بستری در تهران شهرستانی هستند
پرونده توقیف ۳۰۰ تن گوشت فاسد منتظر نظر آزمایشگاه است
چند ماده غذایی که باعث تضعیف استخوان می شوند
اشاره قرآن به پس گرفته شدن مواد زاید جنین توسط رحم
فیس‌بوک و اختلالات غذایی
چه‌وقت مسواک نزنیم؟
مصرف کشمش به پایین آوردن فشار خون کمک می کند
ایران کشور پر مصرف در زمینه دارو در دنیا
نفوذ گروه‌هایی خاص کنترل دخانیات را معطل گذاشته است
درمان چاقی و لاغری از دیدگاه مزاج شناسی
روغن هسته انگور و چای سبز باعث کم خونی می شود
شربت زرشک
طرز تهیه ی کباب بختیاری
لیست کامل مطالب ارسال شده

 

نویسندگان
پیوندها
ابر برچسب
بیمار : دکتر گوشم درد میکند
در 2000سال پیش از میلاد:
-بیا این ریشه گیاهی را بخور.
در1000سال پیش از میلاد:
-آن ریشه نجس است.این دعا رابخوان.
در 1850سال پس ازمیلاد:
-آن دعا خرافات است.این معجون را بخور.
در1940سال پس از میلاد:
-آن معجون سمی است.این قرص را بخور.
در 1985سال پس از میلاد:
-آن قرصها موثر نیست.این آنتی بیوتیک را بخور.
در 2000سال پس از میلاد:
- آن آنتی بیوتیکها مواد مصنوعیند.این ریشه گیاهی را بخور!
 

All Right Reserved By tebLine  
استفاده از مطالب طب لاین با ذکر منبع و در جهت احیای فرهنگ تغذیه سالم و سلامت حقیقی بلامانع است

 

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic