√ پرسش و پاسخ

از نظر طب مکمل (alternative medicine) چاقی بر دو گونه است:
1ــ چاقی گوشتی که بیمار دارای نوعی چربی است که در بافت گوشت و ماهیچه ها و عضلات مخفی است و دارای گوشت سفت و بدنی محکم است که در این صورت کاهش یا افزایش وزن با طول زمان بیشتری و سخت تر انجام می گیرد ولی ماندگارتر است.
2ــ چاقی های چرب: که چربی ها به شکل لغزنده و نمایان در بدن به چشم می خورند و با لمس کردن نرم و چرب و لغزنده هستند. اینگونه چاق ها سریع تر وزن کم می کنند ولی ممکن است به همان سرعت دوباره افزایش وزن ایجاد شود که البته این امر بستگی به این دارد که درمان گر تا چه حد توانا بوده است و بیمار تا چه حد صادقانه به توصیه ها گوش فرا داده و عمل نموده است. طب گیاهی سنتی ایران کلیدهای طلایی برای درمان چاقی و کاهش وزن یا افزایش آن به شما عزیزان ارائه نموده است. همچنانکه بارها در برنامه های تلویزیونی که حدود 10 سال از شبکه های داخلی و برون مرکزی جام جم پخش شده است بیان نموده ام وظیفه می دانم که مواردی را که مبتلا به عزیزان چاق می باشد برای کاهش وزن و موفقیت در اجرای آن ارائه دهم تا با استفاده از کپسول های گیاهی چربی سوز و بدون عوارض جانبی و انجام دستورات تغذیه و معرفی گیاهان لاغرکننده گام های موفق تری بردارند.
1ــ یبوست (Constipation): بزرگترین معضل و دلیل چاقی موضعی و افزایش وزن و چاقی عمومی بدن است. چنانچه می بینیم با برطرف کردن این مسأله متناسب با طبع بیمار سایز یا وزن کم می کند و یا به همراه مصرف مکمل های دارویی چربی سوز (Fat Burner)، می تواند زندگی جدیدی را شروع نموده و کنترل وزن خود را به عهده بگیرد.
2ــ ورزش: خصوصا اگر موارد بالا همزمان با انجام تکنیک های ورزشی انجام شود، چاقی های موضعی به خوبی قابل کنترل خواهد بود.
3ــ استفاده از ماساژ که در مرکز مشاوره توصیه می شود که با کمک گرفتن از داروهای گیاهی چربی سوز که به شکل روغن درآمده اند انجام می شود. پس قابل توجه مادران و زنان خانه دار که سلامتی افراد خانواده در گرو مراقبت های آنان است به مسأله سلامتی مزاجی گوارشی افراد خانواده توجه کنند. (زیرا یبوست، مادر بیماری های بدن است و از این مادر، فرزندانی مثل چاقی، دیابت، سردرد، افزایش خون، قند خون، چربی خون، سنگ کلیه و... تولید افکار منفی ایجاد می شوند.)
4ــ بررسی طبع و تشخیص کارکرد کبد بیمار، زیرا درمان بیماری های کبدی CoDTherapy، خود باعث تنظیم سوخت و ساز کبد که عضوی کلیدی و چند بعدی است و نهایتا تنظیم متابولیزم بدن، چاقی یا لاغری می گردد. واضح است بیماری های کبدی مانند چربی کبد، سیروز، تنبلی کبد، بزرگی کبد، و بسیاری بیماری های مربوط به آن درمان های گیاهی بسیار موفقی دارند که با حضور بیمار انجام می شود.
5ــ کارکرد غدد بیمار که باید توسط متخصص غدد تشخیص داده شود و کم کاری و یا پر کاری تیروئید باید درمان گردد.
6ــ برای شروع لاغری در بسیاری موارد از ماساژهای مناسب استفاده شود که با روغن های پرانرژی گیاهی توسط متخصص انجام شود.
7ــ پوست بیمار باید برای لاغر شدن آماده شود بخصوص بیمارانی که از 35 سال به بالا سن دارند با استفاده از ماسک های طبیعی که تهیه می کنیم و مکمل های کاهش وزن و برنامه غذایی مناسب طبع و حال شان مورد تحت نظر باشند تا کاهش وزن ایده آلی پیدا کنند. چرا که پوست بیمار مثل باد کنی است که وقتی از هوا خارج می شود شل و بد فرم می شود و قبل از این عارضه باید چاره اندیشی نمود.
8ــ مسأله بسیار مهم این است که اگر بیمار دچار طبع سرد، افت انرژی، کم خونی، سرگیجه های سرد، شیردهی، فراموشی، ریزش مو، ضعف و حالت های حمله شدید ضعف بدنی (Faint)، افت نیروهای جنسی می باشد به هیچ وجه اجازه کاهش وزن به او داده نمی شود، بلکه باید با برنامه غذایی و diet مناسب حال، وضعیت فیزیکی ذهنی او و توصیه مکمل های داروی Medical herbs که حدودا مدت 40 روز طول می کشد سطح انرژی های حیاتی او را با ماساژ بالا برد و سپس بعد از 40 روز که اظهار رضایت بیمار و درمانگر وجود دارد، تازه برنامه و diet غذای کاهش وزن توصیه و اجرا شود تا انرژی حیاتی بدن Vital Force به سطح متعادل خود در حد امکان برسد.
9ــ در این شرایط با برنامه غذایی و توصیه های مناسب شیوه زندگی، ذهن و طبع بیمار، و به صورت نیاز با معرفی کپسول ها و قرص های چربی سوز یا محصولات گیاهی یا مواد چربی سوز قدم های اصلی در راه کاهش وزنی اصولی و صحیح را برداریم. به طور کلی کاهش وزن بیش از 2 کیلو در هفته مورد موافقت من نمی باشد زیرا امکان برگشت وزن وجود دارد.
10ــ مسأله مهم و اساسی گشودن دریچه دنیای اسرارآمیز ذهن بیمار است. همکار مشاور خانواده من که در مرکز ما فعالیتی صمیمانه و دلسوزانه دارند و از خبرگی و علم به روز در زمینه سامان دهی به ذهن پریشان بیماران برخوردارند. در اینجا به کمک بیماران می آیند و با معرفی پرفروش ترین کتاب های روز دنیا، و ارائه رهنمودهای مناسب حال هرکس، آرام آرام گره از کلاف کهنه و کدر پیچیده ذهن مراجعین که خواستار تنظیم ذهن هستند برمی دارند.
11ــ مهم ترین و بالاترین موانع بیماران در درمان همه بیماری ها که چاقی یکی از آنهاست، این مسأله وجود دارد که بیمار بی هدف، و تحت تاثیر هر صحبت و هر درمان توصیه شده از طرف هرکس قرار می گیرد و قدرت Stability و ایستادگی و اعتماد به نفس او ضعیف است و در اواسط طول در حال تغییر مسیر داده و دائما در حال تغییر، دگرگونی، آزمایش راه ها و توصیه های جدید، از یک مطب به مطب دیگر و فاقد قدرت اراده و تصمیم گیری هستند و سرخود به کارهایی دست می زنند که سلامتی و درمان آنها را با اشکال و خطر مواجه می کند.
12ــ در صورت نیاز به مصرف آرام بخش های اعصاب و داروهای افزایش انرژی ذهن، محصولات طبیعی از سالم ترین مواد شناخته شده گیاهی توصیه شده و مورد مصرف آنان قرار می گیرد. چرا که این زمینه آرامش ذهن و سیستم اعصاب علاوه بر تقویت عمومی سیستم مغز و اعصاب و گرم کردن و انرژی دادن به این بخش که فرمانروای بدن است، بدن را برای پذیرش درمان (در زمینه کلیه بیماری ها) آماده می نماید. حال باید دید بعد از یک دوره موفق کاهش سایز یا وزن یا برعکس افزایش وزن برای افراد لاغر که علاقمند چاق شدن و افزایش وزن هستند چه راه هایی برای ادامه این روند وجود دارد که برگشتی به عقب ایجاد نشود که شامل تغذیه، رفتار، ورزش، رعایت مسائل مزاجی و کارکرد معده و روده بیمار بخشی از آنهاست. آرامش شما، تندرستی و طول عمر شما و دستیابی به ایده آل ها و آمال منطقی شما و لذت تک تک شما عزیزان از زندگی از راه های درمان جسم و ذهن بزرگترین آرزوی ماست.
آرامش شما، شفا و تندرستی و طول عمر شما و دستیابی به ایده آل ها و آمال منطقی شما و لذت تک تک شما عزیزان از زندگی از راه های درمان جسم و ذهن بزرگترین آرزوی ماست منبع:ماهنامه دنیای زنان شماره 52

نگه کن بدین گنبد تیز گرد --- که درمان ازویست و زویست درد

نام حكیم ابوالقاسم فردوسی و شاهنامه گرچه تداعی كننده ی سرگذشت شاهان، پهلوانان اساطیری و تاریخی است، در عین حال این شاهكار حماسی، ادبی فارسی دارای مضامین فلسفی، اخلاقی، اجتماعی و دیگر مباحث از جمله نكات پزشكی است، نكاتی كه برای خوانندگان گرامی به ویژه پزشكان و علاقه مندان شاهنامه خالی از لطف نیست. البته تذكر این نكتهی بدیهی ضروریست كه اشارات پزشكی شاهنامه را با ویژگیهای دانش پزشكی عصر فردوسی و باورهای اساطیری موجود در آن عصر باید ارزیابی كرد، نكته ی دیگر اینكه برای پرهیز از اطاله ی بیشتر كلام، حتی المقدور سعی شده است موضوعهای بیست و یك گانه ی مقاله به اختصار بیان شود. بعد از این مقدمه میپردازیم به اصل مطلب:

1ـ پیدایش هنر پزشكی در دوران پادشاهی جمشید فردوسی در شرح پادشاهی جمشید به كاربرد عطرها و فرآورده های گیاهی به عنوان دارو و پیدایش صنعت طب چنین اشاره می كند: دگر بوهای خوش آورد باز --- كه دارند مردم به بویش نیاز چو بان و چو كافور و چون مشك ناب --- چو عود و چو عنبر چو روشن گلاب پزشكی و درمان هر دردمند --- در تندرستی و راه گزند كه « در تندرستی » با علم بهداشت و « راه گزند » با علم آسیب شناسی امروز قابل تطبیق است.

۲ـ سیمرغ نماد پزشك و حكیم چاره ساز واژه ی سیمرغ مركب از «سئنه = saena» نام موبد پزشك وجراح معروف و «مرو = morve» به معنی مرغ در اوستا میباشد. این مرغ افسانهای در شاهنامه نماد پزشك و حكیمیست كه مشكلات عدیده ای ازجمله معضلات پزشكی را برطرف و موجب آرامش میشود. بهعنوان مثال زال نوزاد را كه از سوی پدرش سام طرد شده است، در كوه پرورش میدهد و سالها بعد وقتی همین زال از زایمان طبیعی همسرش رودابه در موقع به دنیا آوردن رستم ناامید و مضطرب است، سیمرغ با دادن مژده ی نوزاد سالم و نیرومند به او، ابرهای تیرهی غم را از خاطر او برطرف میكند:

چنین گفت سیمرغ كاین غم چراست --- به چشم هژبر اندرون غم چراست

ازین سرو سیمینبر ماهروی --- یكی شیر آید ترا نام جوی

4ـ سیمرغ در نقش جراح درجنگ رستم و اسفندیار، با توجه به زخمی شدن شدید رستم و رخش، خود سیمرغ شخصاً به معاینه ی زخمها پرداخته و با تخلیه خون زخمهای عمیق و با بیرون كشیدن پیكانها، زخمهای رستم و رخش را پانسمان میكند: نگه كرد مرغ اندر آن خستگی --- بدید اندرو راه پیوستگی ازو چار پیكان به بیرون كشید --- به منقار ازآن خستگی خون كشید بر آن خستگیها بمالید پر --- هم اندر زمان گشت با زیب و فر در همین نبرد است كه سیمرغ با پی بردن به نقطه ی ضعف و آسیب پذیر اسفندیار رویین تن و راهنمایی رستم، جنگ با پیروزی رستم پایان میپذیرد.

5ـ فن هوشبری و به هوش آوری فردوسی بارها به استفاده از می و داروی خواب آور به منظور بیهوش كردن اشاره میكند. در تولد رستم، سیمرغ به موبد پزشك دستور میدهد كه پیش از شكافتن پهلوی رودابه، ابتدا او را با می بیهوش كند:

نخستین به می ماه را مست كن --- ز دل بیم اندیشه را پست كن

در داستان بیژن و منیژه هم به دستور منیژه، بیژن را با خوراندن داروی بیهوشی، مدهوش كرده وبه قصر منیژه می برند:

بفرمود تا داروی هوشب --- پرستنده آمیخت با نوش بر بدادند

چون خورد می گشت مست --- همان خوردن و سرش بنهاد پست

ودر قصر او را با گلاب، كافور، روغن و صندل به هوش میآورند:

بگسترد كافور بر جای خواب --- همی ریخت بر چوب صندل گلاب

بیاورد روغن مر او را بداد --- كه تا گشت بیدار و چشمش گشاد

چو بیدار شد بیژن و هوش یافت --- نگاه سمنبر در آغوش یافت

6ـ نوشدارو و پادزهر در اوستا «انوشا» ودر زبان پهلوی «انوش» به معنی بی مرگ آمده و در زبان فارسی هم «نوش» در مقابل زهر آمده و واژه ی نوشدارو مترادف با انوشا، انوش، پاد زهر و تریاق میباشد. این نوشدارو تنها در خزانه ی پادشاهان یافت میشده و زخمیها را از مرگ نجات میداده است . رستم نیز پس از دریدن پهلوی سهراب وقتی به هویت او پی برده، برای درمان زخم پسر از شاه كیكاووس تقاضای نوشدارو میكند: ازآن نوشدارو كه در گنج تست --- كجا خستگان را كند تندرست به نزدیك من با یكی جام می --- سزد گر فرستی هم اكنون به پی فردوسی اشاره ای هم به پاد زهر دارد و در وصف پزشك هندی كه به درمان اسكندر مأموریت یافته بود ،چنین میگوید: ز دانایی او را فزون بود مهر --- همی زهر بشناخت از پادزهر 7ـ گیاهان دارویی در پزشكی كهن داروها از گیاهان بدست میآمد و واژهی دارو از کلمه « دار» به معنی درخت ساخته شده است ( به وجه تسمیه ی پرندهی داركوب توجه شود ) وكلمات drug انگلیسی و drog فرانسه و داروی فارسی صورت تغییرشكل یافته واژه ی «داروگ» در زبان پهلویست. فردوسی درشرح پادشاهی انوشیروان به رفتن برزویه ی طبیب به هند جهت آوردن گیاهان طبی چنین اشاره می كند: چو برزوی بنهاد سر سوی كوه --- برفتند با او پزشكان گروه برفتند هر كس كه دانا بدند --- به كار پزشكی توانا بدند گیاهان ز خشك و ز تر برگزید --- ز پژمرده و هرچه رخشنده بود در تولد رستم نیز موبد پزشك، به دستور سیمرغ مرهمی از كوبیدن گیاهی مخصوص و آمیختن آن با شیر و مشك و خشك كردن آن در سایه ، ساخته و بر زخم عمل رودابه میگذارد: گیاهی كه گویمت با شیر و مشك --- بكوب و بكن هر سه در سایه خشك برآن مال از آن پس یكی پر من --- خجسته بود سایه ی فر من

نكته ی ظریف این دستور، توصیه به خشك كردن مرهم در سایه است تا خواص آن در اثر نور آفتاب و گرما از بین نرود، توصیه ای كه امروز هم در نگهداری داروها به قوت خود باقیست، گیاه طبی پرسیاوشان نیز به روایت شاهنامه از خون سیاوش رسته است:

به ساعت گیاهی از آن خون برست --- جز ایزد كه داند كه آن چون برست

در بخش های دیگر مقاله نیز از كاربرد گیاهان دارویی صحبت شده است. 8ـ قطره چشمی در لشكركشی كیكاووس به مازندران و جنگ او با دیو سپید و كور شدن چشم سربازان ایرانی (احتمالاً به وسیله ی گاز اشك آور سیر) رستم دیو سپید را كشته و موبد پزشكان با چكاندن خون جگر دیو سپید در چشم سربازان، آنها را درمان میكنند ( تداعی كننده وجود ویتامین A در جگر و تأثیر مثبت آن در بینایی ):

چنین گفت فرزانه مردی پزشك --- كه چون خون او را بهسان سرشت

چكانی سه قطره به چشم اندرون --- شود تیرگی پاك با خون برون

9ـ مهره التیام بخشی شاهان شاهان ایران بربازوی خویش مهرهای داشتند كه هر زخمی را التیام میداد: ز هوشنگ و تهمورث و جمشید --- یكی مهره بود خستگان را امید با این مهره است كه كیخسرو زخم مهلك «گستهم» پهلوان نامی را درمان میكند (مهره ی كیخسرو). 10ـ عنایت به اهمیت بیمارستان جندی شاپور پس از اعدام مانی پاک به جرم دعوی پیامبری در شهر جندیشاپور، پیكرش را ابتدا در دروازه این شهر و سپس در جلوی دیوار بیمارستان جندی شاپور كه نقطه ی بسیار شاخص و مهم شهر بوده، آویزان می كنند: بیاویختش از در شارسان --- دگر پیش دیوار بیمارستان 11ـ تأثیر ژن و توراث در فرزند حكیم طوس بارها به مقوله توراث تحت عنوان نژاد و گوهر اشاره كرده وبه نقش ژن در خلق وخوی و اصالت فرد توجه داد: چنین گفت كز پاك مام و پدر --- یكی شاخ شایسته آید به بر كرا گوهر تن بود با نژاد --- نگوید سخن با كسی جز به داد 12ـ نشانه شناسی بیماری Albinism (زال تنی) در این بیماری ارثی چون رنگدانه سیاه ملانین در پوست ساخته نمیشود، تمام موهای بدن سفید و پوست هم سفید مایل به صورتیست. چون پدر رستم نیز دچار این اختلال بوده است، اورا زال (زال زر) مینامند.فردوسی نشانه ی زالی را چنین بیان می كند: ز مادر جدا شد بدان چند روز --- نگاری چو خورشید گیتی فروز به چهره چنان بود برسان شید --- و لیكن همه موی بودش سپید 13ـ شرایط پزشك یكی از شرایط پزشك موفق تندرستی خود اوست: پزشكی كه باشد به تن دردمند --- زبیمار چون باز دارد گزند 14ـ مشاوره پزشكی علاوه برسیمرغ كه در موارد حساس نقش پزشك مشاور دارد، خود پزشكان هم گاهی با هم به مشاوره مینشینند: پزشكان فرزانه گرد آمدند --- همه یك به یك داستانها زدند ز هر گونه نیرنگها ساختند --- مرآن درد را چاره نشناختند حتی گاهی از اقصی نقاط دنیا پزشكان با هم تبادل نظر می كنند: پزشكان كه از هند و از روم و چی --- چه از شهر توران و ایران زمین 15ـ پزشك در نقش سفیر صلح برای پیشگیری از حمله اسكندر به هند، «كید» شاه هند طبیبی دانا برای درمان اسكندر میفرستد، پزشك با درمان موفقیت آمیز اسكندر، از موقعیت ممتازی برخوردار میشود و مانع حمله اسكندر به قلمروی «كید» می شود: ورا خلعت و نیكوییها بساخت --- زدانا پزشكان سرش بر فراخت 16ـ تأكید به دادن شرح حال درست از سوی بیمار هرآنكس كه پوشید درد از پزشك --- زمژگان فرو ریخت خونین سرشك 17ـ نقش ورزش در تندرستی زنیرو بود مرد را راستی --- ز سستی كژی زاید و كاستی 18ـ پرهیز از پر خوری نباشد فراوان خورش تندرست --- بزرگ آن كه او تندرستی بجست مكن در خورش خویشتن چارسو --- چنان خور كه نوزت بود آرزو 19ـ تأثیر سوء شراب در گفتار وتصمیم گیری كسی كو خورد داروی بیهشی --- نباید گزیدن جز از خامشی به مستی بزرگان نبندند بند --- بویژه كسی كو بود ارجمند 20ـ پرهیز از بیش فعالی جنسی چو افزون شود كاهش افزون بود --- ز سستی تن مرد بی خون بود 21ـ خشم مایه پشیمانی و افسردگی چو خشم آوری هم پشیمان شوی --- به پوزش نگهبان درمان شوی اشارات پزشكی، دارویی و بهداشتی بالا در شاهنامه نكاتیست كه نظر من پزشك را به خود جلب كرد، به احتمال قوی كسانی كه انس بیشتری با این اثر بزرگ دارند، با نگاه جستجوگر كنجكاوتری میتوانند به نكات دیگری در همین مقوله دست یابند. منابع: 1ـ شاهنامه، حكیم ابوالقاسم فردوسی، به كوشش محمد دبیر سیاقی. 2ـ کشف الابیات شاهنامه فردوسی، تدوین محمد دبیر سیاقی. 3ـ تاریخ پزشكی و درمان جهان از آغاز تا عصر حاضر، محمد تقی سرمدی، جلد اول. 4ـ سخنرانی و بحث درباره شاهنامه فردوسی، جلد سوم، سخنرانی دكتر محمود نجم آبادی. 5ـ آیین ها در شاهنامه فردوسی، تالیف محمد آبادی باویل. 6ـ نامه باستان، دكتر میرجلال الدین كزازی.

زنجان - رئیس دفتر تحقیقات، قرآن، آیات وحدیث دانشگاه تهران، گفت: در زمان حاضر 17 هزار عنوان كتاب با محوریت طب اسلامی در كشور وجود دارد كه از این تعداد یك هزارو500 عنوان آن طی چند سال گذشته احیا شده است.

به گزارش ایرنا،' محمد مهدی اصفهانی' روز سه شنبه در دومین همایش سراسری قرآن پژوهی و طب در زنجان، افزود: قرآن كریم راههای دستیابی به سلامت را در بخش های مختلف به ویژه حوزه های روحانی و جسمانی طب ارائه می دهد. وی، توجه به فرامین قرآن كریم را زیربنای سعادت و خوشبختی انسان در ابعاد گوناگون عنوان و اظهار كرد: بسیاری از گرفتاری ها و مشكلات كنونی بشر ناشی از فاصله گرفتن از رهنمودهای ارزشمند قرآن كریم است. رئیس دفتر تحقیقات، قرآن، آیات و حدیث دانشگاه تهران، افزود: غفلت از فرامین كتاب وحی طی قرن های متمادی موجب مشهود و نمایان شدن عقب ماندگی كشورهای اسلامی بیش از گذشته شده است. وی، همچنین بیداری كشورهای مسلمان را نشات گرفته از بازگشت به مفاهیم قرآنی و تسلیم نشدن در برابر ظلم و ستم عنوان كرد و گفت: برای رشد و ترقی روز افزون كشورهای مسلمان باید از قرآن كریم استفاده و بهره گیری مطلوب شود. اصفهانی، عرفان طبیبانه را از بارزترین و لطیف ترین علوم قرآنی عنوان كرد و با اشاره به عرفان های نوظهور و ساختگی ترویج یافته در زمان حاضر،گفت: توجه به عرفان اسلامی مانند عرفان طبیبانه نتایج درخشانی به همراه دارد. رئیس دانشگاه علوم پزشكی و خدمات بهداشتی درمانی استان زنجان نیز تعداد مقالات ارسال شده به دبیرخانه دومین همایش قرآن پژوهی و طب را 257 مقاله اعلام كرد و افزود: 32 عضو كمیته علمی داوری مقالات ارسالی به دبیرخانه این همایش را بر عهده داشتند. دكتر 'رحیم سروری'، خاطرنشان كرد: استان زنجان با 112 مقاله بیشترین مقالات ارسالی به دبیرخانه همایش را به خود اختصاص داده است و استانهای خراسان شمالی، تهران و گلستان در رده های بعدی قرار دارند.

ابوعلی سینا در كتاب قانون ، حجامت را از اركان درمان

محسوب كرده و تقریباً‌ برای درمان تمام بیماریها تجویز كرده

«اگر حجامت بین دو كتف انجام گیرد، گرانباری دو ابرو و سنگینی

پلك ها را از بین می برد و گرمی چشم را رفع می كند، چرك

كنار چشم را از میان بر می دارد و بوی بد دهان را می زداید .

اگر حجامت بر یكی از دو رگ پشت گردن انجام شود ،در زدودن

لرزش سر و برای رخسار ، گوش و چشم ، گلو و بینی مفید است .»

حجامت بر ساق پا خون را تصفیه می كند و اگر خون حیض بند شده باشد (آمنوره)

حجامت در زیر زنخ (چانه) برای دندانها ،‌ رخسار و گلو مفید

حجامت ناحیه كمر ، برای رفع دملها و جوشهای ران سودمند است و برای نقرس،

بواسیر، پاغُر (داءالفیل) ، بادهای مثانه و رحم و خارش پشت فایده دارد .

حجامت در پائین زانو جهت دملهای بدخیم و زخمهای مزمن در ساق و پا فایده دارد

حجامت بر قوزك پا برای بند آوردن خون حیض ، عرق النساء (سیاتالژی) و نقرس مفید است .

« اما كسانی كه رنج آنان از این بیماری افزون باشد ، بدین گونه كه

سوراخ های بینی بسته شده و خارش داشته باشد و عطسه فراوان

گردیده و آب از بینی فرو ریزد ، باید از داروهایی كه قبلاً معرفی

كردم و نیز از راه رفتن ، عرق كردن در حمام و حجامت از ناحیه پشت

اطفال جهت پیشگیری از ابتلا به آبله حجامت شوند

در كتاب ذخیره خوارزمشاهی مهمترین و کاملترین كتاب طب سنتی فصل مشخصی را به حجامت اختصاص داده است .

همزمان با وضع قانون نظارت بر درمان ، به شكل گسترده ای با حجامت مبارزه شد و ژاندارمها ، حجامها را در سراسر كشور دستگیر كردند و بدین ترتیب این سنت درمانی پر سابقه بدون تحقیق علمی ، از روند رفتارهای سنتی جامعه خارج شد و تنها در مناطقی از كشور كه تحت تسلط كامل دولت نبود ، اجرا می شد و بالاخره به تناسب فراگیر شدن طب شیمیایی در سراسر جهان و نفوذ فرهنگ استعماری در جوامع مختلف كه همراه با زدودن باورهای دینی و فرهنگی جوامع بود ، حجامت منسوخ و روشهای درمان دینی و سنتی از رفتارهای اجتماعی حذف شد و نسل های جدید نیز به تدریج آن را فراموش كردند .

« ما احدثت بدعه الا ترك بها سنه. فاتقوا البدع و الزموا المهیع.

ان عوازم الامور افضلها و ان محدثاتها شرارها»

« هیچ بدعتی در دین پیدا نمی شود مگر اینكه سنتی ترك گردد

پس از بدعتها بپرهیزید و ملازم راه راست و جاده آشكار حق

باشید. نیكوترین كارها سنتی است كه سالیانی بر آن گذشته و

درستی آن ثابت شده باشد و بدترین كارها آن است كه تازه پیدا

در سال 1364 در میان جمعی كه به انگیزه كشف یك روش

درمانی ساده و ارزان تشكیل شده بود تا ازطریق آن بتوان بخش

عمده ای از مشكلات درمانی مردم را درمان كرد سنت درمانی

حجامت پیشنهاد و مورد توجه قرار گرفت و علیرغم جو فرهنگی

و اجرایی نامناسب ، اطلاعات مربوط به آن ساماندهی و ابزار

اجرایی آن متناسب با شرایط روز طراحی شد و پس از طی

مراحل مقدماتی در سال 1369در قالب موسسه تحقیقات حجامت

به تدریج پزشكان عضو این موسسه شده و با مبانی وآثار درمانی

اولین پایان نامه دانشگاهی با تحقیق آزمایشگاهی بر خون حجامت

بعد از مشخص شدن نتایج علمی این پایان نامه ، سایر پزشكان

بصورت روز افزون به عضویت موسسه تحقیقات حجامت ایران درآمدند

دكتر پولاك طبیب ناصرالدین شاه دركتاب ((ایران و ایرانیان)) كه در سال

1865 درآلمان منتشر شد :

« بین دو استخوان كتف تقریبا همه ایرانیان شیارهایی به چشم میخورد .

در بدو امر خیال می كردم اینها آثار ضربه های چوب باشد تا این

كه دیدم ضربه چوب را فقط بر كف پا می زنند و از این لحظه متوجه اثر حجامت شدم . جریان حجامت كردن در سراسر مشرق

زمین یكسان است . بخصوص اغلب حجامت را در مورد كودكان به

كار می برند .»

« در اینجا ناگزیر از اعتراف به این مطلبم كه من در مدت
30 سال اقامتم در ایران جز دو مورد هیچ عاقبت زیانباری
از حجامت ندیدم و در این دو مورد هم دلاك را متهم
می كردند كه ابزار كثیف به كار برده است .»

دكتر پولاك در ادامه می گوید :

« غیر از بین دو كتف در سایر قسمتهای بدن نیز حجامت می كنند

از جمله در پشت استخوان خاجی(حجامت كمر)،روی مفاصل، طحال»

دكتر رضا منتظر

افراد زیادی طی سالیان اخیر له یا علیه حجامت سخن گفته اند عده ای

گفته اند كه حجامت یك امر اعتقادی و سنت درمانی اسلام است لذا نیاز به

تحقیق و بررسی علمی ندارد .

از سوی دیگر عده ای مخالفت را بدانجا رسانیده اند كه می گویند

چون حجامت از آن طرف مرز نیامده و جایگاهی در طب رایج ندارد ،

نباید مورد دقت و بررسی قرار گیرد .

حجامت نیز مثل برخی مباحث دیگر گرفتار دینداران متحجر

كه بد دفاع می كنند و روشنفكران بی دین

كه اصلا دفاع نمی كنند شده است .

به نظر می رسد برای رسیدن به قضاوت صحیح چاره ای نداریم جز اینكه

از سیر تاریخی حجامت و جایگاه آن در گذشته اطلاع پیدا كرده و در قدم بعد به بررسی اثرات درمانی آن بر اساس اصول علمی امروز بپردازیم .

گذشتگان متوجه شدند كه وقتی سربازی در میدان

جنگ مورد اصابت سنگ ،‌ چاقو یا شمشیر قرار گرفته و

زخمی برمی دارد، به علت همین زخم،‌ بسیاری از

بیماریهای قبلی او بهبود می‌یابد .

این كشف بزرگ به ‌آنها آموخت كه با فرو بردن سوزن

و تیغ زدن می توان برخی از امراض را شفا بخشید و

این ترتیب 2600 سال قبل از میلاد مسیح ،‌ سوزنهای

فلزی در چین و شاخهای حجامت در ایران وارد اصول

درمان گردید و طب سوزنی و حجامت رواج پیدا كرد .

3300 سال قبل از میلاد مسیح در مقدونیه

از مقدونیه به یونان باستان رخنه كرده (در آن زمان شاخص پزشك بودن، حجامت كردن و داشتن ابزار آن بوده است)

اوراق پاپیروس درعصر باستان : 2200 سال قبل از میلاد

كتاب آیورودا (طب سنتی هند مربوط به1500 سال قبل از میلاد مسیح)

بقراط حدود 400 سال قبل از میلاد مسیح در آثارخود به

موارد استفاده و منع استفاده آن اشاره كرده است .

جالینوس 120 سال بعد از میلاد مسیح مطالب متنوعی در

مورد حجامت در آثار خود بیان كرده است .

با ظهور اسلام، حجامت مورد تایید و تاكید فراوان

پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام قرار گرفت

بیش از 600 روایت در مورد اهمیت حجامت، خواص، انواع،

تمهیدات قبل و بعد و ...

پیامبر اكرم پنج چیز را از سنتهای همه پیامبران الهی معرفی

فرموده اند : حیاء ، حلم ، حجامت ، مسواك و عطر زدن نهج الفصاحه

آنهایی كه زود سرما می خورن اینها بیان وقتی از حمام میخوان بیان بیرون شلنگ آب سرد رو از مچ به پایین بگیرن رو پاشون... بارهنگ جلوگیری می كنه از سرما خوردگی. سرخ كردنی هم در زمان سرماخوردگی نخورید.

عطرها حس قدرتمند بویایی را تحریک می کنند . بوهایی که ما استشمام می کنیم ، آثار مشخصی روی احساسات ما دارند . پزشکان دریافته اند در بیمارانی که حس بویایی خود را از دست داده اند ، در ریسک ابتلا به مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب قرار دارند . ما انسان ها قدرت تشخیص 10/000 نوع بوی مختلف را دارا هستیم .
تحریکات بوهای مختلف از طریق مژک های بویایی به سیستم لیمبیک ( قسمتی از مغز که خلق و خو ، روحیات و قدرت یادگیری ما را کنترل می کند ) می روند . مطالعات ما استفاده از امواج مغزی نشان دادند که بوی سنبل امواج آلفای مغز را در قسمت پشت سر افزایش می دهد ، که این امواج نشان دهنده ی آرامش هستند . بوی یاس امواج بتا را در ناحیه ی جلوی مغز افزایش می دهد ، که با وضعیت هوشیاری بیشتر در ارتباط است .
مطالعات دانشمندان نشان داده است عطرها از موادی تشکیل شده اند که می توانند آثار خاصی بر جسم و روح ما داشته باشند .

آروماتراپی یا رایحه درمانی یعنی استفاده از عطرها در درمان . در این روش از روغن های گیاهی خوشبو مانند گل سرخ ، لیمو ، سنبل ، یا نعنا برای درمان استفاده می شود . این عصاره ها را به صورت ماساژ روی سطح پوست یا در شستشو یا تنفس مستقیم یا پخش کردن در محل زندگی به کار می برند . از این روش برای تسکین درد ، مواظبت از پوست ، کاهش اضطراب . خستگی و نیرو بخشیدن به بدن استفاده می شود . عطرها می توانند روی حالات خلقی مؤثر باشند ، خستگی و اضطراب را کاهش دهند و باعث آرامش شوند .

هنگامی که عطرها استشمام می شوند ، از طریق پیاز بویایی و تحریک اعصاب روی مغز اثر می گذارند .
روغن ها یا عصاره های مورد استفاده در این روش ، اسانس های آروماتیکی (معطر ) هستند که از گیاهان ، گلها ، درختان ، میوه ها ، پوست درختان ، علف ها و دانه ها استخراج می شوند و از آنها برای درمان بیماری های جسمی یا روانی مشخصی استفاده می شود و می توانند باعث بهبود یا پیشگیری از بیماری ها شوند . در این روش از حدود یکصد و پنجاه عصاره استفاده می شود . بیشتر این مواد خاصیت ضد عفونی کننده دارند . برخی نیز خواص ضد ویروسی و ضد التهابی ، کاهش دهنده ی درد ، ضد افسردگی یا خلط آور دارند . این مواد می توانند خواص دیگری مانند ایجاد آرامش ، بهتر کردن هضم غذا و افزایش دهنده ادرار داشته باشند . برای ایجاد بهترین آثار درمانی ، این اسانس ها باید از مواد اولیه خالص و طبیعی تهیه شوند و مواد مصنوعی چنین خواصی ندارند .
رایحه درمانی یکی از روش هایی است که نسبت به سایر روش های درمانی از پیشرفت سریعی برخوردار بوده و به صورت گسترده ای در منازل ، کلینیک ها و بیمارستان ها برای موارد مختلفی از جمله کاهش درد حین زایمان ، کاهش درد ناشی از عوارض شیمی درمانی در بیماران سرطانی و توانبخشی بیماران قلبی استفاده می شود .
در کشور ژاپن مهندسان از عطرها برای طراحی فضای داخلی استفاده می کنند .به طور مثال از رایحه ی سنبل یا رزماری که بین مشتری ها منتشر می شود ، برای آرامش بخشیدن به کسانی که منتظر هستند استفاده می شود یا از عطر لیمو و اوکالیپتوس برای جلوگیری از کاهش هوشیاری کارمندان بانک به کار می رود .

کلمه ی آروماتراپی به معنای درمان با استفاده از بو و عطر است و به مصرف روغن های بودار در معالجه عمومی برای توسعه سلامتی و احساس خوب و حفظ تعادل بدن باز می گردد. روغن های بودار روغن هایی هستند که از اسانس معطر گیاهان، گل ها، درختان، میوه ها، علف ها، پوست و بذر تهیه می شوند. بیش از 150 نوع روغن قابل استخراج است. این روغن ها قابل تقسیم به روغن هایی با خواصِ درمانی، روانی و فیزیولوژیکی هستند که باعث حفظ سلامتی و جلوگیری از بیماری می شوند. تمامی روغن های بودار دارای خلاقیت شفادهنده ی واحد و ارزش ضدعفونی کنندگی هستند.
برخی از روغن ها دارای خاصیت ویروسی، ضد التهاب، تسکین دهنده درد، ضد افسردگی، محرک، آرام بخش، خلط آور و حتی تقویت سیستم گوارش و هاضمه هستند. روغن های گیاهی با جذب شدن در بدن ما تأثیرات خود را اعمال می کنند و باقی مانده آن به طور طبیعی از بدن دفع می شود. به علاوه این روغن ها می توانند بر هیجانات، ذهن و احساس نیز تأثیر بگذارند. آنها از سه طریق وارد بدن ما می شوند.
1- اشتیاق
2- آشامیدن
3- مصرف موضعی پوستی.

از دیدگاه شیمیدانان روغن های معطر و گیاهی، مخلوطی از ترکیبات مختصر زیستی هستند. کتون (از گروه کربونیل «شیمی»)، ترین (هیدروکربن های موجود در اسانس به فرمول C10H6-، استر (نمک آلی)، الکل، آلدئید و صدها مولکول دیگر که رده بندی کردن آنها بسیار دشوار است، چون بسیار کوچک و پیچیده هستند. مولکول های روغن های معطر گیاهی خیلی ریز هستند.
آنها به راحتی از طریق پوست انسان نفوذ کرده و به سادگی مستقیماً وارد گردش خون فرد می شوند و در نهایت در سیستم و اعضای داخلی جریان پیدا می کنند و خارج می شوند. غلظت روغن های گیاهی و معطر به خاطر چربی نیست و بیشتر مانند دستگاه های تبخیر و نساجی اند. برخی از آنها مایعات نامحلول در آب هستند و بلافاصله به محض قرار گرفتن در معرض هوا تبخیر می شوند. برای به دست آوردن 3 کیلوگرم روغن اسطوخودوس یا سنبل ما به 100 کیلوگرم گیاه اسطوخودوس (سنبل) نیاز داریم برای تولید 1 کیلوگرم روغن یاسمن ما به 8 میلیون عدد گل یاسمن نیاز داریم.
برخی از این روغن های معطر بسیار گرانبها هستند، چون با زحمت و زجر بسیار زیادی استخراج می شوند.
مرحله تلخیص و استخراج، عطرگیری (defleurage) نامیده می شود و در اکثر مواقع چربی به جای روغن استفاده می شود. پس از این مرحله، عطرگیری با روغن های جاذب (enflevrage) آغاز می شود که برای تلخیص و تصفیه نهایی انجام می گیرد.

نظریه اساسی واصول هیدروپاتی را می توان به اجمال به قرار زیر تشریح کرد:

نظریه ناخالصی های بدن به علت تمام بیماریها است.
درد آوای طبیعت است که به مغز هشدار می دهد که پناهگاه عضو مورد تهاجم دشمن قرار گرفته است وبرای دفع میهمان ناخوانده یاری می طلبد.
داروهای شیمیایی زهرآگین در چنین مواردی صرفا بیماری را کنترل می کند، ولی نمی تواند علت را مرتفع سازد. این داروها متعاقبا صدمات شدید تری عارض می کنند.
طبیعت درمان دهنده بزرگی است.
تمهیدات ما بنابراین در گرو همکاری با طبیعت در پاکسازی زواید از طریق مصرف داخلی وخارجی آب است که سالمترین،مطمئن ترین و بی آزارترین پاک کننده است.
بدن انسان سالم بیش از 60 درصد آب داردکه درجه حرارت آن 37 درجه سانتیگراد است. بدن روزانه مقداری آب از طریق پوست،شش ها،اعضای ادراری و روده ها دفع می کند و برای این که در تندرستی باقی بماند، باید مقداری آب خالص را از راه غذا وآشامیدنی به بدن برسانیم.
برای آنکه تندرستی را حفظ کنیم، همیشه باید غریزه طبیعی را به منزله راهنما قرار دهیم.
علت اولیه تمام بیماریها در باقی ماندن مواد مرضی در سیستم است. باکتریها ازاین مواد زائد تغذیه می کنند.هیچ گونه باکتری درخون خالص اکسیژن دار و در مکانی که این مواد زائد یافت نمی شوند، نمی تواند رشد کند.
بیماریهای مزمن در اثر تجمع این مواد مرضی در بعضی از مناطق بدن که بنا به دلایلی ضعیف تر از بقیه اعضا در دفع مواد زائد است،مانند ریه،کبد یا کلیه سبب تضعیف بعدی آنها وتخریب عضو گرفتار می شود.
10) تمهیدات ما درعلاج بیماری حاد یا مزمن باید کمک به طبیعت در خروج این مواد زائد از بدن باشد که عمل کرد اعضا را مختل می کند واین کارنباید با سموم یا تزریق مواد بیگانه در سیستم باشد که حالت بیماری را غامض ترمی سازد، پس آنگاه طبیعت با ناخالصی ها هم چون سموم می ستیزد وموادی که برای بدن لازم نیست از بدن دفع می کند.

1) هضم خود را بهبود بخشیم.
2) اجابت مزاج خود را فعال سازیم.
3) جریان ادرار را منظم کنیم.
4) پوست را پاک کنیم ومنافذ را برای تعریق باز نگه داریم.
5) تعریق را کم کنیم، وقتی که فزون تر از اندازه باشد.
6) خواب طبیعی . سالم داشته باشیم.
7) درجه حرارت را به هنگام تب کم کنیم.
8) درجه حرارت را در شرایط زیر طبیعی و لرز فزون بخشیم.
9) جریان خون را تسریع نمائیم.
10) التهاب واحتقان در هر جای بدن را کاهش دهیم.
11) از چرکی شدن هر قسمت ملتهب جلوگیری کنیم.
12) در هنگام بیماری تشنگی را مرتفع سازیم.
13) تمام ضایعات از قبیل زخم، بریدگی، سقوط، شکستگی ها،سوختگی ها وغیره را ترمیم کنیم.
14) درد را به شیوه ای طبیعی بدون تقبل خطر آثار ناگوار شایع داروهای سمی آرام کنیم.
15) به طبیعت در ریشه کن ساختن ناخالصی ها،سموم وغیره از بدن کمک برسانیم.
16) آسیبهای کبد،یرقان،سنگ صفرا،یبوست،قولنج،کهیر،چاقی،بیماری های تحلیل برنده را شفا بخشیم.
17) اختلال در آشامیدن ،تپش قلب،روماتیسم،نقرس،ضعف جنسی وغیره را بهبود نماییم.
18) بیماریهایی ار قبیل گال، کورک و دمل ، کیست سرطان،زخم های خورنده،خنازیر،لویوس،سل،جذام وغیره را التیام دهیم.
19) افراد ضعیف و خسته را مراقبت کنیم و آنها را با طراوت و سرپا نگهداریم.

1) درمان با آب در بیماریهای انسان بسیار ساده وطبیعی است.
2) روش درمان زیاد دشوار نیست.
3) کاملا بی ضرر است وآثار بدی بر جا نمی گذارد.
4) آثار مسمومیت به همراه ندارد و نیازی به داروهای سمی نیست.
5) ارزانترین وسیله است و درهمه جا براحتی بدست می آید.
6) هضم را بهبود می بخشدویبوست را که منشاء بروز اغلب بیماریهاست برطرف می کند.
7) خواب طبیعی را برقرار می سازد ومغز وبدن را تقویت می بخشد.
8) بی درد است ودرد را بسهولت تسکین می دهد.
9) درمان آن اساسی وریشه ای است.

1) بدن بیمار بویژه را پاها را نباید به مقدارکافی گرم نگه داشت و چنان چه احساس لرز نماید،از طریق مالش با حوله داغ، ورزش و جریانی ازآب گرم در پا او را گرم نمود.
2) مناسب ترین زمان پیش از اوقات صبحگاهی وقبل ازرفتن به بستر خواب است. بیمار نباید پیش یا بلافاصله پس از هر غذا یا فعالیت یا وقتی که اطاقش سرد است، درمان شود.
3) پس از جریان هوای گرم، باید کشاله ران را شستشو داد یا دوش گرفت یا با اسفنج بدن را مرطوب ساخت .
پاشیدن آب بر بدن یا شستشو با آب سرد ازسرما خوردگی جلوگیری می كند و پس از مصرف آب سرد باید احتیاط كرد كه گرما از طریق ورزش حاصل گردد،ولی اگر بیمار ناتوان است ،حمام آفتاب ، مالش با استفاده از كمپرس آب داغ ،حمام بخار،پوشش وغیره در اطاق گرم (حداقل 20 درجه) ضرورت پیدا می كند.
4) یك قاشق چایخوری آب تازه یا ولرم در صورتی كه بیمارآب بطلبد،در حلقوم او می ریزند، ولی نباید مقادیر زیادی آب داد.
5) از تمام مواد مضعف یا محرك اعصاب مانند چای، قهوه،لیكور، تنباكو حشیش وتریاك باید پرهیز كرد. در موارد شدید از گوشت و ادویه باید پرهیز كرد.شیر،میوه،قرص كامل نان را وقتی كه به بیمار احساس اشتها دست داد ویا درحالات دیگر باید به بیمار رساند.
هر گاه كه بیمار احساس تشنگی نمود باید آب نارگیل،شربت،آب میوه وآب خالص به وی نوشاند. مواد بسیار داغ یا سرد نباید داده شود. از تجویزآب گازدار درخلال درمان باید بر حذر بود.
6) اطاق بیمار باید آرام وتهویه هوای آن مناسب باشد.
7) حمام آب نه سرد ونه گرم ومالش دادن بیمار زمانی توصیه می شود كه بیمار نتواند فعالیت كند یا برای كسب گرمای آفتاب بیرون قدم بزند.
8) اشخاص حساس وناتوان وكودكان را نباید با شدت معالجه كرد.اگر آنها آب سرد را تحمل نمی نمایند، آب گرم یا ولرم را باید بكاربرد.ولی باید آنها بتدریج با آب سرد عادت كنند واین امر می تواند برای پائین افتادن درجه حرارت بدن ، مرحله به مرحله برای حصول به نتایج موفقیت آمیزتر موثرافتد.
9) اگر بیمار احساس سرما ولرز كرد، آب سرد نباید بكار برد. باید او را بوسیله حوله ماساژ دا د یا او را به ورزش ویا حركات سریع دستها و سایر قسمتهای بدن یا قدم زدنهای تند یا جریان آب گرم وغیره وا داشت.
مصرف آب سرد را نباید زیاد تكرار كرد و باید فواصل زمانی كافی برای بروز واكنش در بدن برقرار كرد.
10) خاطر باید آسوده و راحت باشد.
11) درمان بیماریهای مزمن باید مطابق با دوره زمانی بیماری و به اندازه كافی تداوم پیدا كند.
12) حتی پس از معالجه، از عواملی كه احتمال عود بیماری را افزایش دهد،باید اجتناب نمود.
13) تمام حوله ها، پتوها، ملحفه ها وغیره را باید شستشو در آفتاب پهن كرد.
14) بهترین جنس ملحفه مرطوب ابریشم خام است. چنین محصولی چندان گران نیست و زمانی كه نتوان ملحفه های سرد و زبر را بكار برد، از آن می توان استفاده كرد.
مواد بافتنی نرم آب را بهتر می كشد وباید آن را بدقت دور بدن پیچاند. لازم است دو ملحفه در دسترس داشت كه یكی در نوبت شستشو و دیگری در نوبت كار باشد.
استعمال ملحفه ها ممكن است آنها را آلوده سازد وبایدآن را درآب نیم گرم یا آب و صابون كه از جوزهای گیاهی بدست می آید شستشو داد وسپس با آب سرد آب كشید ودرآفتاب پهن كرد كه خشك شود.
15) پتوها را باید تكاند و در آفتاب و در معرض هوا نوبت به نوبت قرار داد.آنها را نیز باید شستشو داد.

1 ـ تشخیص
2 ـ پالایش معده و روده ، خون و خلط
3 ـ متعادل کردن مزاج یا ( خلط ) با در نظر گرفتن گرمی یا سردی مزاج شخص
4 ـ علاج

پیشینیان گرمی را به خوراکی های طبیعی انرژی دهنده اطلاق می کردند ( که شامل شیرین مزه ها مانند عسل و تندمزه ها مانند فلفل است ) و با مصرف آنها علائم یا عوارض گرمی ایجاد می شود که عبارتند از : عوارض پوستی (جوش و خارش و ... ) گلودرد ، سوزش ادرار ، تلخی زبان ، عوارض کبدی ، بدبویی عرق ، چاقی موضعی ، چرب شدن پوست سر ، افزایش احتمال مذکر شدن جنین ، تقویت حافظه ، خشک شدن بینی و دهان ، ایجاد یبوست ، افزایش میل جنسی .
آنتی بیوتیک ها و پنی سیلین دارای طبع گرم هستند ، از سوی دیگر خوراکیهای طبع سرد فاقد انرژی و حرارت هستند ( شامل خوراکی های ترش مزه مانند مرکبات و بی مزه مانند خیار و هندوانه ) که با مصرف آنها ، عوارض و علائم سردی ایجاد و مشاهده می شود که عبارتند از :
آبریزش دهان ، خواب زیاد ، سستی و بی حالی ، نمناکی پوست ، افت فشار خون ، سرگیجه ، تهوع ، کم اشتهایی ، اسهال و استفراغ ، سیاهی رفتن چشم ، کاهش میل جنسی ، ریزش مو ، بالا رفتن احتمال مؤنث شدن جنین ، ضعف حافظه ، نازایی ، دردهای عضلانی ، خواب رفتن اعضاء ، کسی که دارای طبعی گرم است ، یعنی مزاج وی با خوراکی های پر حرارت ( شیرین یا تند ) سازگار است . با خوردن سردی ( گوجه فرنگی ، هندوانه و ... ) به اصطلاح سردی اش می کند که با صرف کمی گرمی مانند نبات داغ یا عرق نعناع بهبود می یابد . از سوی دیگر ، کسی که مزاج وی با خوراکی های کم حرارت ( ترش ، بی مزه ) سازگاری دارد با مصرف گرمی مانند ( مربا ، حلوا و ... ) به اصطلاح گرمی اش می کند که با مصرف سودی مانند (هندوانه ، عرق کاسنی ، دوغ ترش و ... ) بهبود می یابد .
خوراکی های تلخ مزه در هر دو دسته ی گرمی و سردی مشاهده می شوند و نمی توان خوراکی ها را صرفاً از روی سرد بودن در حکم گرمی یا سردی دانست . خوراکی ها با حرارت دادن و جوشاندن رو به گرمی سیر
می کنند .
در مورد ترک اعتیاد باید سعی کرد تا طبع مشخص را بر گرداند ( یعنی اگر سرد است ، خوراکی های گرم تجویز کرد و بر عکس ) سفیدپوستان میل به سردی دارند و سبزه پوستان میل به گرمی و تلخی ، پوست های سفید به فلفل سیاه حساس اند سبزه پوستان به فلفل قرمز .
از میان گوشت حیوانات ، گوشت حیوانات خارخوار ( مانند شتر و بز ) دارای طبع گرم و گوشت آبزیان و خوک دارای طبع سرد است و گوشت مرغ ، گوسفند و پرندگان دارای طبع متعادل است . ولی شیر حیوانات تابع گرمی گوشت آنها نیست .از جمله :
ـ شیر بز دارای طبع گرم است .
ـ شیر گاو دارای طبع گرم است .
ـ شیر گوسفند دارای طبع گرم است .
ـ شیر الاغ دارای طبع سرد است .
ـ شیر مادران شیرده دارای طبع گرم تر است .
درجات گرمی و سردی کدامند ؟ درجه یا میزان سردی و گرمی را چهار اندازه تشکیل می دهند .
1 ـ گرم و تر ( یعنی کمی گرم ) مانند چای ( درجه اول گرمی )
2 ـ گرم و خشک ( یعنی خیلی گرم ) مانند شیرینی ( درجه سوم گرمی ) ، خرما ( درجه چهارم گرمی )
3 ـ سرد و تر ( یعنی کمی سرد ) مانند سیب زمینی ( درجه اول سردی ) ، آلبالو ( درجه دوم سردی )
4 ـ سرد و خشک ( یعنی خیلی سرد ) مانند کاسنی ( درجه سوم سردی )

مزاج داروها :

مزاج بر دو نوع است :مزاج اول ، مزاج دوم .
مزاج اول :اولین مزاجی است که از عناصر چهارگانه حاصل می شود .
مزاج دوم :مزاجی است که از عواملی که خود آنها دارای مزاج ویژه ای هستند پدید می آید مانند مزاج داروهای مرکب یا مزاج پادزهرها (تریاق )
مزاج دوم بر دو گونه است :1 ـ ترکیبات نیرومند و پایدار 2 ـ ترکیبات سست و ناتوان .

مزاج نیرومند :

اگر دو ماده ی ساده با هم ترکیب شوند و اجزای هر دو چنان به هم جوش خورده باشند که گرمای غریزی اندام ما در جدا ساختن آنها با دشواری روبرو شود ،آن مزاج پایدار است .

مزاج سست و جدایی ناپذیر :

اگرمزاج ،آن مزاج مستحکم نباشند و حالت امتزاج اجزای ساده چنان باشد که مزاج ما یارای از هم جدا ساختن آنها را داشته باشد ، آنگاه قوای آنها مخالف یکدیگر است ، هریک بکار خود می پردازد و بر ضد جزء جدا شده از آن قد علم می کند .
داروهای سست آمیز نیز به چند قسم هستند :
1 ـ برخی از آنها بیشتر از بقیه با هم در آمیخته اند و نمی توان بوسیله ی پختن یا شستن ، قوایی را که در آنهاست از هم جدا سازیم .مثلاً بابونه دارای دو نیروی تحلیل برنده و قابض است . هر گاه بابونه را آب پز کنیم و آن را ضماد سازیم هیچ یک از قوایش از یکدیگر جدا نمی شوند .
2 ـ در برخی از این داروها قوه های موجود ،در حالت پختن از هم جدا می شوند مانند :کلم .
گوهری که کلم دارد از دو ماده ترکیب یافته است :یکی ماده خاکی که گیرنده ( قابض )است و دیگری ماده ی لطیف و زداینده بورقی .براثر پختن کلم ، ماده ی لطیف و زداینده ی بورقی می گذارد و گوهر قابض خاکی بر جای می ماند و از آن روست که آب کلم پخته مسهل است و نپخته آن بند آورنده .
جزء های ساده گروهی از این داروها را می توان به وسیله ی شستن آنها از هم جدا نمود مانند کاسنی و بسیاری از سبزی ها .
3 ـ در برخی از داروهای مفرده به نظر می رسد که دو گوهر مختلف المزاج در آنها وجود داشته باشد که با هم نیامیخته باشند . این اختلاف در برخی از آنها مثل ترنج آشکار است و با حس می توان درک کرد و در برخی مثل اسفرزه نامحسوس است .

شناسایی قوای مزاج داروها :

قوت دارو را می توان از دو راه شناخت :الف ـ مقایسه ب ـ آزمایش
الف ـ مقایسه
درشناخت قوای داروهای مفرده ازراه قیاس قوانینی به شرح زیر وجود دارد :
1-زود گرم شدن و تبدیل سریع به آتش
2 ـ دیر گرم شدن و گرمی پذیرفتن
3 ـ سرعت انجماد
4 ـ تأخیر در انجماد
5 ـ بو ، مزه ، رنگ
6 ـ اثرات دارویی و قوه ای که از آن پدید می آید .از این راه می توان دلیل های آشکار بروجود قوای مجهول بدست آورد .

برغم اینکه برخی از انواع زالو خطرناک و بیماریزا است امروزه گونه های متعددی از زالوها وجوددارند که اثرات درمانی جالب توجهی دارند.

زالو از دو هزار و۵۰۰سال قبل در ایران، هند، یونان و روم و سپس در اروپا مورد استفاده پزشکی داشته است .
در قرن نوزدهم از این جانور کوچک برای درمان هر دردی از جمله سر درد، تب ، زخم های عفونی شده ، دمل و آبسه استفاده می شده است .
بزاق زالو، به دلیل اثر ضد انعقادی هیرودین امروزه در تحقیقات جدید ثابت شده که پس از عمل جراحی آنژیوپلاتسی قلب و بطور کلی در بیماری های کرونری قلب، می تواند نقش موثری ایفا کند و ریسک جراحی و خطر حملات قلبی را به حداقل کاهش دهد.
در هندوستان ‪۲۰بیمار با واریس اندام تحتانی (پیشرفته)داوطلب زالو درمانی شده و پاسخ درمانی شگفت آوری مشاهد شده و تمامی ‪۲۰نفر (صد در صد بیماران مورد مطالعه)کاملا درمان شدند.
ماده آنتی کوآگولان (ضد انعقادی) که در بزاق زالو موجود است بنام هیرودین موجب رقیق شدن خون، باز شدن عروق بسته و بالطبع افزایش خون رسانی و اکسیژناسیون موضع می شود.
پیش بینی می شود حداقل یکصد نوع ماده ویژه با اثرات درمانی گوناگون توسط زالو ترشح میشود . اکنون در شمار کثیری از کلینیک های معتبر اروپا و آمریکا از زالو برای رقیق شدن خون متعاقب آنژیوپلاستی قلب، گرافت های پوستی و پیوند اعضا (برای تسریع خونرسانی موضع و پیشگیری از انعقاد خون در عروق)، واریس ، ضایعات پوستی و زیبایی پوست و حتی تقویت سیستم ایمنی بدن ، استفاده طبی بعمل می آید.
محققان هندوستان طی بررسی های علمی متوجه شدند که زالو ، خون سیاهرگی مملو از دی اکسید کربن را به خون شریانی حاوی ‪ O۲اکسیژن ترجیح می دهد و در مکیدن خون ، عروقی را انتخاب می کند که دارای غلظت بالاتر و خون فاسد تر باشند.
زالو از سویی خون آلوده و فاقد اکسیژن را تخلیه می کند و از سوی دیگر بزاق خود را که حاوی ماده ای ضد انعقاد و آنتی کوالاگون (هیرودین) و احتمالا بیش از یکصد نوع ماده ‪ Bioactiveدیگر است به موضع تزریق می کند .
یعنی دو عمل تصفیه خون و ترقیق خون را همزمان انجام می دهد و بالطبق این خون سالم سازی شده به کنترل عفونت ها و عملکرد بهتر سلول های دفاعی خون و سیستم ایمنی و افزایش اکسیژناسیون بافت ها منجر خواهد شد.
هر زالو طی مدت ‪۱۵تا ‪۶۰دقیقه پنج تا ‪۱۵میلی لیتر خون می مکد که ‪۱۰ برابر حجم بدن خود را تشکیل می دهد .
خونریزی پس از جدا شدن زالو دو تا ‪۱۰ساعت طول می کشد .ماده بی حسی تزریق شده توسط زالو در موضع ، سبب از بین رفتن درد حین نیش زدن و مکیدن خون می شود.

کشورهایی نظیر روسیه و انگلستان از ره آورد صادرات زالو درآمد ارزی هنگفتی برای اقتصادشان فراهم کرده اند. در طب سنتی ایرانیان کاربرد زالو بسیار وسیع بوده و در بیماری هایی همچون بیماری های خونی و عفونی، فشار خون، سکته قلبی، بیماری های چشمی، پوستی، واریس، بواسیر و آبسه های چرکی مورد استفاده قرار گرفته است.
بر اساس سازمان بیو فارم انگلستان این کشور در سال ‪ ۲۰۰۴حدود چهار میلیارد زالو به ارزش هر یک عدد یک و نیم پوند به خارج صادر کرده است ( با ارزش و سود شش میلیارد پوند یا حدود ‪۱۰میلیارد دلار!). در ترکیه نیز کنار بانک خون، بانک زالو وجود دارد و اکثر کشورهای اروپایی مشتری دایم خرید زالوهای طبی از این کشور هستند

در طب عامیانه مردم ایران ، زالو همانند حجامت و فصد بعنوان یک رفتار درمانی و پیشگیری پذیرفته شده و شناخته شده حضور داشته است و مردم شهر و روستای ایران می دانستند که علاج بسیاری عفونت ها و زخم ها و کسالت های بدن با زالو اندازی ممکن است .
حکیم جرجانی در کتاب سوم ذخیره خوارزمشاهی اشاره به نحوه استعمال زالو و جایگاه درمانی آن کرده و منفعت زالو اندازی را بیشتر در بیماری های پوستی می داند و معتقد است ابتدا باید تن را با فصد و مسهل پاکیزه کرد و سپس زالو انداخت.
شیخ الرییس ابن سینا نیز باب مبسوطی پیرامون زالو دارد و می گوید :از زالوهایی که کرک ریز و نمر دارند یا لاجوردی رنگ هستند پرهیز کنید زیرا دچار غشی ، خونریزی ، تب ، سستی و قرحه های بدخیم خواهید شد . از زالوهایی استفاده شود که در آب های خزه دار که محل زیست قور باغه ها ست نمو کدره و نه زالویی که در آبهای گل آلود سیاه بوده است .
ابن سینا همچنین زالو را بهتر از حجامت در بیرون آوردن خون تباه از عمق بدن می داند و اضافه می کند: زالو را ابتدا سرازیر نگهدارید تا استفراغ کند و محتویات شکمش بیرون آید . سپس اندکی خون بره به او بدهید . سپس مواد چسبنده و کثیف بدن او را با بوراکس پاک کنید ( استفاده از مواد صابونی عطر دار مضر است) و جایی را که می خواهید زالو بگذارید با دست مالش دهید تا سرخ شود . اگر جای زالو انداختن را با گل سر شور یا خون اندود کنند زالو بهتر می چسبد . بهتر آن است که پس از جدا شدن زالو، محل گزش او را حجامت بر نهید.

به گفته یک عضو موسسه تحقیقات حجامت ایران ، نماینده ‪ ) WHOسازمان جهانی بهداشت) در سال ‪ ۱۳۷۹در زمینه کنگره بین المللی طب سنتی و مفردات پزشکی تهران ، از چند اتاق عمل مجهز بیمارستان های مطرح و در جه یک ایران بازدید کرده بود و گفته بود :
اتاق عمل های شما ناقص است زیرا جایی برای نگهداری زالو و کاربرد زالو ندیدم!
در زمان حاضر در شهر تهران در برخی بیمارستان های فوق تخصصی ، جراحان مشهور و صاحب سبک، در جراحی های ترمیمی خود از زالو درمانی کمک می گیرند.
تاکنون در جهان سه هزار مقاله علمی پیرامون زالو و زالو درمانی ثبت شده که در موسسه تحقیقات حجامت ایران دو هزار و ‪۵۰۰ مقاله آن به فارسی ترجمه شده است.
بر اساس مقالات پزشکی داخل و خارج کشور برخی سرطان های بدخیم نظیر ملانوما ، اگزمای پوستی، سکته های مغری و قلبی، فشار خون ، سلولیت ، کمر درد و دردهای سیاتیکی ، آرتروز زانو، مشکلات شنوانیی ، زخم معده، هماتوم ، ضعف اعصاب و وسواس از جمله بیماری هایی محسوب می شوند که می توانند با زالو درمان شوند

صفحات جانبی